Hoe kies je stof voor een stuk dat je over tien jaar nog draagt?
Ik kies stof op hoe lang hij meegaat, niet op hoe hij dit seizoen fotografeert. Dat betekent vezel vóór afwerking, gewicht vóór val, en testen hoe een stof zich gedraagt nadat erin gezeten is, nadat hij is ingepakt, gereinigd en opgehangen. Een kledingstuk dat voor één persoon geknipt is verdient stof die de stemming overleeft waarin hij gekocht werd.
Stof is na de vorm de grootste beslissing in een opdracht, en het is die waar mensen de minste woorden voor hebben als ze binnenkomen. Dus zo denk ik erover.
Waarom telt de keuze van de stof zwaarder bij een made to measure stuk?
Omdat het stuk niet te vervangen is.
Van het rek is een stof die na twee seizoenen slap wordt vervelend. In een opdracht verspilt hij maanden werk en een patroon dat van jouw lichaam getekend is. De stof moet de uren waard zijn die erin gaan, en die uren zijn het grootste deel van wat een couturestuk is.
Er is ook een nuchterder argument. Het werk van WRAP over duurzaamheid van kleding laat al jaren zien dat het verlengen van de actieve levensduur van een kledingstuk verreweg de grootste knop is op zijn voetafdruk in koolstof, water en afval. Een stuk dat je over tien jaar nog draagt is geen moreel standpunt. Het is gewoon het punt van het zo maken.
Waar kijk je het eerst naar?
De vezel, nog voor al het andere.
Zijde, wol, linnen en katoen gedragen zich op manieren die ik jaren vooruit kan voorspellen. Ze kreuken en herstellen op bekende manieren, ze laten zich persen, ze verouderen in plaats van dat ze afbrokkelen, en ze zijn te repareren. Mengsels kunnen uitstekend zijn en ze kunnen ook een manier zijn om een goedkope stof in de winkel duur te laten aanvoelen en nergens anders.
Ik heb niets tegen synthetische stoffen. Er zijn plekken waar ze het juiste antwoord zijn, vooral bij podiumwerk waar terugveren onder belasting zwaarder weegt dan wat dan ook. Voor een avondstuk dat mee moet gaan doen natuurlijke vezels meer van het werk.
Wat is het tweede ding?
Gewicht, en dan vooral of het gewicht past bij wat de vorm vraagt.
Elk ontwerp heeft een gewicht dat het wil. Een gebeeldhouwde kraag heeft een stof met body nodig, dus zijden gazar of een stevige mikado doet dat werk en een zachte crêpe niet. Een op de bias geknipte kolom heeft een stof nodig die valt, dus een zware faille werkt ertegen. De helft van de stoffen die mensen teleurstellen hadden gewoon het verkeerde gewicht voor de tekening.
Dit is een van de redenen dat de toile ertoe doet. Ik kan een katoen knippen in ongeveer het juiste gewicht en zien of de vorm om meer body of om minder vraagt voordat we iets uitgeven.
Hoe test je een stof nou echt?
Door in het atelier een lap ervan flink te mishandelen, en door hem te bekijken onder het licht waarin hij gezien gaat worden.
Knijp een hoek tien seconden samen in je vuist en open je hand. Sommige stoffen komen terug, sommige houden de kreuk een uur vast, sommige voor altijd. Dat vertelt je hoe een avond in een auto en op een stoel eruit gaat zien.
Hang hem over een rand en kijk naar de vouw. Trek hem op de bias en laat los. Houd hem tegen een raam en kijk wat het licht erdoorheen doet, want daar wordt een beslissing over de voering genomen. Bekijk hem onder hard zijlicht, dat elke onregelmatigheid vindt, en onder een warme lamp, die alles vergeeft.
Gaat het voor de camera of onder een podiumlamp, dan wordt het daar ook bekeken, want kleur beweegt daaronder en een fijne herhalende weving kan op een lens glinsteren op een manier die in een zaal nooit gebeurt.
Welke vragen stel je over een stof?
Vijf, en geen van vijven is technisch.
Hoe gaat hij in de reiniging, en hoe vaak moet dat. Wat doet hij als hij kreukt. Slijt hij op de zitting, de elleboog en de oksel, want dat zijn de drie plekken waar een kledingstuk de waarheid vertelt. Kan hij later uitgelegd of ingenomen worden. En is hij te repareren als er iets mee gebeurt.
Dat laatste telt zwaarder dan het klinkt. Een stof die je niet onzichtbaar kunt stoppen is een stof die één ongeluk krijgt.
Betekent duurder dat het langer meegaat?
Niet betrouwbaar.
Voor de prijs van een stof koop je fijnheid, zeldzaamheid, handafwerking en een naam, en maar een deel daarvan hangt samen met levensduur. Een heel fijne zijden chiffon is duur en kwetsbaar. Een goede wolcrêpe is goedkoper en gaat er tien jaar overheen.
Waar ik naar kijk is of de stof goed gemaakt is voor wat hij is: een gelijkmatige weving, een stabiele hand, een afwerking die deel van de stof uitmaakt in plaats van erbovenop te liggen. Een afwerking die eruit wast is een stof die zich voordoet als een betere.
En specifiek bij een trouwjurk?
Een trouwjurk heeft een ongewoon leven. Eén lange dag, dan tientallen jaren in een doos, dan misschien een tweede leven.
Dus denk ik aan twee dingen die mensen zelden noemen. Ten eerste wat er op de dag zelf gebeurt: veertien uur, zitten, een maaltijd, dansen, iemand die op de zoom gaat staan. Ten tweede wat er daarna gebeurt: of de stof vergeelt, of de constructie in de opslag zijn vorm houdt, en of het stuk later vermaakt zou kunnen worden als iemand het weer gaat dragen.
Ivoor en wit verouderen per vezel verschillend, en dat is een gesprek dat je beter vóór de keuze voert dan erna. Het bruidswerk staat hier, en de planning die erbij hoort staat in het proces op een rij.
Waar wordt het gesprek over stof gevoerd?
In het eerste gesprek, na de gelegenheid en de datum en voordat de tekening af is.
Ik laat je liever drie stoffen zien die doen wat de vorm nodig heeft dan vijftig die goed fotograferen. Breng de gelegenheid mee, de locatie en de tijd van het jaar. Schrijf me en we beginnen daar, of lees eerst hoe het atelier werkt.
Wat mensen meestal vragen
Welke stoffen gaan het langst mee in een couturestuk? Goed gemaakte natuurlijke vezels, over het algemeen. Wolcrêpe, goede zijden faille en stevige zijdeweefsels verouderen in plaats van dat ze afbrokkelen, laten zich persen en zijn te repareren. Vezel en constructie tellen zwaarder dan prijs.
Hoe test ik een stof voordat ik hem kies? Knijp een hoek samen en kijk of hij herstelt, hang hem over een rand om de val te zien, trek hem op de bias, en bekijk hem onder hard licht én onder warm licht. Is hij voor camera of podium, bekijk hem dan ook onder dát licht.
Is dure stof altijd beter? Nee. Voor geld koop je fijnheid, zeldzaamheid en afwerking, en die verlengen niet allemaal de levensduur. Een goedkopere wolcrêpe gaat vaak langer mee dan een duurdere chiffon.
Kan een made to measure stuk later vermaakt worden? Vaak wel, en de stof bepaalt hoeveel ruimte er is. Jouw patroon blijft in het atelier, en dat maakt een latere vermaking of een tweede stuk een stuk eenvoudiger.
Kies jij de stof of kies ik hem? Allebei. Jij brengt de gelegenheid en wat je mooi vindt. Ik breng wat de vorm nodig heeft en wat die vorm overleeft, en we kiezen uit de overlap.
Alleen op afspraak · Op dit moment Amsterdam · Online overleg kan ook