Wat is een toile, en waarom beslist die alles?
Een toile is een volledige versie van je kledingstuk, geknipt in gewoon katoen, gemaakt voordat er iets in de echte stof geknipt wordt. Hij bestaat om afgetekend, uit elkaar gehaald en opnieuw geknipt te worden. Het is de minst glamoureuze fase van het werk en hij bepaalt hoe het afgemaakte stuk zit. Er gaat niets in zijde tot de toile klopt.
Ik maak er een aan het begin van bijna elke opdracht. Klanten zijn er soms verbaasd over. Ze kwamen voor een jurk en het eerste wat ze zien is ongebleekt katoen met krijtlijnen erop. Dat katoen is de reden dat de jurk gaat passen.
Waar is een toile eigenlijk van gemaakt?
Gewoon katoen. Calico, of wat een Amerikaanse kleermaker muslin noemt. Het is goedkoop, het is stabiel, het houdt een krijtlijn vast, en het gedraagt zich genoeg als echte stof om de waarheid over een vorm te vertellen. De Fashion History Timeline van FIT volgt die gewoonte terug door het vak: ontwerpers en kleermakers werken hun patronen al zo lang in muslin uit dat de proefversie de naam van de stof heeft overgenomen.
Ik gebruik het omdat het eerlijk is en omdat ik het mag verpesten. Een toile die schoon terugkomt uit een fitting is een toile die niet goed gebruikt is.
Waarom niet gewoon goed opmeten?
Omdat maten een lichaam in rust beschrijven, en niemand draagt kleren in rust.
Een meetlint vertelt me dat een schouder een bepaalde breedte heeft. Het vertelt me niet dat die schouder aan één kant sterker afloopt, wat bijna elke schouder doet. Het vertelt me niet waar het gewicht van een rok gaat trekken, hoe hoog je je armen brengt als je praat, of dat een naad die ik op papier tekende twee centimeter verder naar achteren wil vallen dan de tekening zegt.
Een standaardlichaam bestaat niet. Een patroon dat alleen uit getallen getekend is, is een gok met decimalen erachter. De toile maakt van de gok een feit.
Wat gebeurt er bij een toile-fitting?
Je trekt hem aan. Ik kijk. Daarna begin ik erin te knippen.
Ik knip een naad open die tegen het lichaam vecht en laat hem vallen waar hij wil. Ik speld wijdte weg die er niet hoort. Ik breng een halslijn omhoog, laat een armsgat zakken, verplaats een figuurnaad. Ik teken erop met potlood. Jij loopt erin, gaat erin zitten, brengt je armen erin boven je hoofd. Is het een trouwjurk, dan ga je er echt goed in zitten, want je zult een groot deel van die dag zittend doorbrengen.
Daarna haal ik hem van je af, tornt hem los bij de naden, en leg ik de delen plat. Die platte delen zijn het gecorrigeerde patroon. Dat is de hele truc: de toile is geen repetitie voor de jurk, het is het gereedschap dat het patroon tekent.
Hoe lang duurt de toile-fase?
Dat verschilt per stuk. Een eenvoudige kolom kost minder tijd dan een gestructureerd lijfje met baleinen erin, en een trouwjurk kost meestal meer dan één ronde.
Wat ik wel kan zeggen is dat het tijd is die je later terugkrijgt. Elk uur aan katoen is een uur dat je niet aan zijde uittornt. De hele opdracht loopt een tot zes maanden van het eerste gesprek tot het afgemaakte stuk, afhankelijk van het model, het ontwerp en de stof, en de vijf stappen staan hier op een rij.
Wat bespaart de toile je?
Geld, vooral, en het ontwerp.
Zijden gazar en duchesse satijn vergeven niets. Een naaldgaatje in fijne stof blijft een naaldgaatje. Zodra je in een baan goede stof geknipt hebt, heb je hem uitgegeven, en blijkt de vorm verkeerd, dan heb je hem twee keer uitgegeven. De toile zorgt dat de dure stof maar één keer geknipt wordt, uit een patroon dat al op jouw lichaam bewezen is.
Het redt ook het idee. Dingen die op papier kloppen zien er op een mens soms verkeerd uit, en dingen die je nooit getekend zou hebben blijken je te staan. Bij de toile kom je daarachter, terwijl het nog niets kost behalve katoen en tijd.
Waarom is de toile het moment om van gedachten te veranderen?
Omdat het het laatste moment is waarop je gratis van gedachten kunt veranderen.
Bij de toile kun je een mouw korter maken, een rug openen, een halslijn drie centimeter wijder nemen of besluiten dat de rok meer gewicht wil. Niets daarvan verandert de prijs en niets daarvan verandert de leverdatum. Het kost katoen.
Zodra de toile is goedgekeurd en de echte stof geknipt, is een wijziging een ander verhaal. Hij kan de prijs verschuiven en hij kan de datum verschuiven, en dat hoor je van mij voordat er iets gebeurt. Dat staat zo in de voorwaarden, in gewone taal, want een kledingstuk dat voor één persoon gemaakt is verdient een afspraak die je ook echt kunt lezen.
Dus als je in katoen staat en er knaagt iets, zeg het dan. Daar is het voor.
Krijgt elk stuk een toile?
Bijna allemaal. Een trouwjurk altijd, en meestal meer dan één ronde. Avond- en gelegenheidsstukken ook, en dat is het grootste deel van het couturewerk. Tailoring ook, want een jasje staat of valt bij de schouder en naar een schouder ga je niet raden.
Het patroon dat uit jouw toile komt blijft daarna in mijn atelier. Het wordt nooit verkocht en nooit voor iemand anders gebruikt. Kom je terug, dan beginnen we bij een vorm die je al past, en precies daarom is het tweede stuk sneller dan het eerste.
Wat mensen meestal vragen
Wat is een toile? Een volledige versie van een kledingstuk, geknipt in gewoon katoen, gemaakt om afgetekend, uit elkaar gehaald en opnieuw geknipt te worden. Hij wordt gepast op de persoon die het afgemaakte stuk gaat dragen, en de gecorrigeerde katoenen delen worden het patroon.
Is een toile hetzelfde als een muslin? Ja. Toile is het Franse en Britse woord, muslin het Amerikaanse, en allebei gaan ze over hetzelfde oefenstuk in goedkoop katoen.
Moet ik langskomen voor de toile-fitting? Ja. Een toile doet zijn werk alleen op het lichaam waarvoor hij geknipt is. Ik zit in Amsterdam en fittings zijn op afspraak. De eerste gesprekken kunnen online, maar de toile-fitting doe je hier.
Kost de toile extra? Nee. Die hoort bij hoe het stuk gemaakt wordt, en drie fittings zitten in de prijs van een couture-opdracht.
Wat gebeurt er daarna met de toile? Hij wordt uit elkaar gehaald en wordt jouw patroon. Het patroon blijft in het atelier, en het ligt er als je terugkomt. Hoe het atelier werkt lees je hier, of schrijf me als je een stuk wilt doorspreken.
Alleen op afspraak · Op dit moment Amsterdam · Online overleg kan ook