Direct naar de inhoud
Scillasdotter
Een donker gestructureerd podiumjasje aan een rek in een kale betonnen gang, hard strijklicht dat een lange schaduw werpt, flightcases opgestapeld erachter, gedempt antraciet met één koude lichtstreep op de schoudernaad.

Journaal

Waarom wordt podiumkleding naar een andere norm gemaakt dan kleding voor een zaal?

Podiumkleding is gemaakt voor snelle wissels, heet licht en hetzelfde stuk dat tachtig avonden achter elkaar gedragen wordt. Dat verandert de naden, de sluitingen, de stof en het aantal kopieën. Een jurk voor een diner moet één avond overleven. Een jurk voor een tournee moet een schema, een vrachtwagen en een wasgang overleven.

Ik heb jaren als wardrobe tailor op de weg gezeten, op The Monster Ball met Lady Gaga, The Funhouse Carnival Tour met Pink, Last Girl on Earth met Rihanna, en Michael Jackson The Immortal World Tour met Cirque du Soleil. Dat zijn productiecredits, dus die mag ik noemen. Wat ik voor een particuliere klant maak blijft tussen ons, en dat blijft altijd zo.

Een podium leert je dingen die een paskamer niet kan leren. Niets krijgt een tweede opname.

Wat doet een podium eigenlijk met een kledingstuk?

Het trekt eraan, verhit het, doorweekt het en herhaalt dat.

Artiesten bewegen op manieren waarop niemand in een zaal beweegt. Armen boven het hoofd, hele draaien, vloerwerk, rennen. Een naad die aan een eettafel comfortabel is staat aan het eind van een refrein onder echte belasting. Podiumlicht is heet, dus een artiest zweet elke avond door een kostuum heen, en de stof moet daarvan terugkomen. Een gids over theaterkostuums van de American Association of Community Theatre is onomwonden over de praktische kant, en de praktische kant is het grootste deel van het werk.

Dan is er de vrachtwagen. Een kostuum reist ingepakt, en het moet 's nachts kunnen uithangen en 's middags weer zichzelf zijn.

Wat doet een quick change met het knippen?

Het verplaatst het hele ontwerp naar de sluitingen.

Een wissel die in seconden telt kan geen twintig knopen gebruiken. Je werkt met haken, drukband, verborgen ritsen, magneten, soms een naad die met een ruk losgaat, en alles zit waar een aankleder die in het donker staat het op gevoel kan vinden. Dramatics Magazine loopt goed door hoe een quick change ontworpen wordt, en wat mensen onderschatten is dat de wissel choreografie is, geen naaiwerk. Iemand moet het kunnen doen in een gang met een zaklamp.

Dat werkt door in de vorm. Een kledingstuk dat aan één kant helemaal opengaat wordt anders geknipt dan een dat over het hoofd gaat, en de naad die de sluiting draagt moet sterk genoeg zijn om tijdens de wissel de enige naad te zijn die het stuk bij elkaar houdt.

Waarom zijn er dubbele stukken?

Omdat één kostuum niet op dezelfde avond kan drogen, gerepareerd worden en gedragen worden.

Voor een tournee maak je de aantallen die een schema echt nodig heeft. Sommige stukken hebben er twee nodig, sommige meer, en ze moeten echt identiek zijn, wat een discipline op zich is. Als de tweede kopie een halve centimeter anders zit, weet de artiest dat binnen een minuut en heb je midden in een show een probleem gemaakt.

Dan zijn er de reparaties tussen steden. Een zoom laat los, een haakje scheurt eruit, een naad onder een arm geeft mee. Wardrobe is een werkplaats die meereist. Dat is precies wat de tournee-garderobe binnen het collectiewerk is: dubbele stukken waar dubbele stukken nodig zijn, en reparaties tussen steden.

Welke stof overleeft een tournee?

Stof die terugveert.

Rek waar de beweging zit, structuur waar het silhouet zit, en voering die niet scheurt als het stuk er snel af wordt getrokken. Kleur telt zwaarder dan mensen verwachten, want podiumlicht is niet neutraal en een stof die bij daglicht diep marineblauw oogt kan onder een gekleurde wash zwart of grijs ogen. Alles wat in de buurt van een volgspot komt wordt onder licht bekeken voordat het geknipt wordt.

Ik denk ook eerlijk na over gewicht en warmte. Een artiest die niet kan ademen in een kostuum draagt het niet goed, hoe mooi het er op een foto ook uitziet.

Wat heeft dat te maken met een jurk voor een particuliere klant?

Meer dan het klinkt, en het komt neer op tolerantie.

Op tournee werken leert je te maken voor de slechtste versie van de avond in plaats van de beste. Een trouwjurk gaat door veertien uur, een auto, een maaltijd, dansen en iemand die op de zoom gaat staan. Een jasje voor een seizoen optredens gaat door honderden uren. In allebei de gevallen is de vraag dezelfde: wat gebeurt er met dit stuk als niemand er voorzichtig mee doet.

Dus werk ik de binnenkant af alsof hij gezien gaat worden, zet ik de sterkte waar de belasting zit, en denk ik net zo goed na over hoe een stuk uitgaat als over hoe het aangaat. Dat is geen podiumgewoonte die ik de couture in heb gesleept. Het is gewoon dezelfde norm, toegepast op een stillere ruimte.

Hoe loopt een tournee-opdracht in de praktijk?

Hij loopt achteruit vanaf een datum die niet verschuift.

Je komt binnen met een richting en een deadline. We werken de line-up uit, wat er dubbel moet, wat een quick change moet overleven, en wat het schema met de aantallen doet. Dan patronen, samples, en een oplage die goed geknipt en goed afgewerkt is in plaats van een grote oplage die snel gemaakt is.

Het eerste wat ik vraag gaat niet over stof. Het gaat over wanneer je het nodig hebt, en waarvoor. Vertel me waar je aan werkt en wanneer het er moet zijn, en wil je eerst zien hoe het atelier werkt, dat staat hier beschreven.

Wat mensen meestal vragen

Wat maakt podiumkleding anders dan gewone kleding? Snelle wissels, heet licht, zwaar bewegen en veel dragen. Daardoor verschuift het ontwerp naar sluitingen, verstevigde naden, stof die terugveert, en dubbele stukken die op het schema gemaakt zijn.

Maak je dubbele stukken voor een tournee? Ja, als het schema erom vraagt. Dubbele stukken moeten echt identiek zijn, en reparaties tussen twee steden horen bij dezelfde klus.

Heb je aan echte tournees gewerkt? Ja. Wardrobe tailor op The Monster Ball met Lady Gaga, The Funhouse Carnival Tour met Pink, Last Girl on Earth met Rihanna, en Michael Jackson The Immortal World Tour met Cirque du Soleil. Ook was ik drie jaar achter elkaar ontwerper en stylist bij Eurovision.

Kun je één podiumstuk maken in plaats van een hele garderobe? Ja. Eén stuk, een line-up voor een show, of een garderobe voor een tournee zijn dezelfde methode op een andere schaal.

Hoe lang duurt een tournee-garderobe? Dat hangt af van het aantal looks en van hoeveel dubbele stukken het schema vraagt. Noem eerst de datum, want de datum bepaalt wat mogelijk is.

Schrijf Alexandra

Alleen op afspraak · Op dit moment Amsterdam · Online overleg kan ook